รายนามผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์

คำประกาศเกียรติคุณ
ศาสตราจารย์ทะคุยะ นิฮิร่า
(Professor Takuya Nihira)
ปริญญาวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาเทคโนโลยีชีวภาพ
ประจำปีการศึกษา 2559

ศาสตราจารย์ ทะคุยะ นิฮิร่า (Professor Takuya Nihira) เกิดที่เมืองเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2496 สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี โท และเอก สาขาเคมีอุตสาหกรรม (Industrial Chemistry) จากมหาวิทยาลัยเกียวโต (Kyoto University) ในปี พ.ศ. 2518, 252o, 2523 ตามลำดับ หลักจากจบการศึกษาระดับปริญญาเอก ได้เดินทางไปทำวิจัยระดับหลังปริญญาเอก (Postdoctoral Research) ณ Technische Universität Berlin สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี

ศาสตราจารย์ ทะคุยะ นิฮิร่า (Professor Takuya Nihira) รับราชการที่ Department of Fermentation Technology, Faculty of Engineering, มหาวิทยาลัยโอซาก้า (Osaka University) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2524 และเจริญก้าวหน้าในหน้าที่การงาน จนได้ตำแหน่งศาสตราจารย์ ในปี พ.ศ. 2545 โดยในระหว่างนั้น ได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่ต่าง ๆ ในสมาคมวิชาการต่าง ๆ อาทิ การเป็น กรรมการบริหารของ Society for Biotechnology, ประเทศญี่ปุ่น (พ.ศ. 2538 – 254o) Society for Actinomycetes, ประเทศญี่ปุ่น (พ.ศ. 2536 – 2545) เป็นบรรณาธิการผู้ช่วยของวารสาร Microbiology, สหราชอาณาจักร (พ.ศ. 2546 – 255o) ในปี พ.ศ. 2553 ได้ดำรงตำแหน่ง Director ของ International Center for Biotechnologyมหาวิทยาลัยโอซาก้า (Osaka University) จนถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 256o และในเดือนเมษายน ปี พ.ศ. 256o ได้รับการแต่งตั้งให้เป็น Director ของ Osaka University ASEAN Center for Academic Initiatives ซึ่งมีสำนักงานอยู่ ณ กรุงเทพมหานคร

ตลอดระยะเวลาที่ ศาสตราจารย์ ทะคุยะ นิฮิร่า (Professor Takuya Nihira) รับราชการอยู่ ณ มหาวิทยาลัยโอซาก้า ได้อุทิศตนด้านงานวิจัยอย่างมากมาย ได้ตีพิมพ์ผลงานวิจัยในวารสารนานาชาติที่อยู่ในฐานข้อมูล จนถึงปัจจุบันมากกว่า 200 เรื่อง โดยเป็นผู้ที่มีความเชี่ยวชาญในเรื่องที่เกียวกับยีนและกลไกควบคุมการสร้างสารออกฤทธิ์ชีวภาพ ในเชื้อ Monascas รวมถึงการศึกษากลุ่มยีนที่เกี่ยวข้องในการสร้างยาปฏิชีวนะ Virginiamycin ในเชื้อ Streptomyces virginiae รวมทั้งการสร้าง vector สำหรับการปรับปรุง autoregulator และศึกษาสายพันธุ์เชื้อในกลุ่ม Actinomycetes โดย ศาสตราจารย์ ทะคุยะ นิฮิร่า เป็นผู้ค้นพบระบบควบคุมการสร้างยาปฏิชีวนะดังกล่าว เป็นคนแรก โดยค้นพบกลไกที่ autoregulator (ตัวควบคุมสัญญาณ) ที่ส่งผ่านระหว่างเซลล์ของเชื้อ ทำให้เข้าใจกลไกการควบคุมการสร้างยาปฏิชีวนะ ซึ่งเป็นประโยชน์ในการผลิตยาปฏิชีวนะในระดับอุตสาหกรรม

ศาสตราจารย์ ทะคุยะ นิฮิร่า (Professor Takuya Nihira) ได้มีส่วนสำคัญในการผลักดันให้เกิดความร่วมมือ ด้านวิชาการระหว่างมหาวิทยาลัยโอซาก้ากับมหาวิทยาลัยมหิดล โดยได้มีส่วนสนับสนุนในการก่อตั้งหน่วยความร่วมมือการวิจัย ด้านวิทยาศาสตร์ชีวภาพและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งมหาวิทยาลัยมหิดลและมหาวิทยาลัยโอซาก้า (MU-OU:CRC) และหน่วยความร่วมมือการวิจัยสำหรับประเทศในตะวันออกเฉียงใต้ ศูนย์นานาชาติด้านเทคโนโลยีชีวภาพแห่งมหาวิทยาลัยโอซาก้า (OU:CRS) ซึ่งจัดตั้งที่คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2545 และได้ส่งเสริมให้มีการร่วมมือด้านวิชาการระหว่างคณาจารย์ทั้ง 2 มหาวิทยาลัย รวมทั้งสนับสนุนให้มีการขอทุนทำวิจัยร่วมระหว่างนักวิจัยไทยและนักวิจัยญี่ปุ่น ศาสตราจารย์ ทะคุยะ นิฮิร่า (Professor Takuya Nihira) มีผลงานตีพิมพ์ถึง 53 เรื่อง ที่ใช้ที่อยู่คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล มีนักศึกษาไทยไปเรียนปริญญาเอกกับศาสตราจารย์ ทะคุยะ 9 คน ปริญญาโท 2 คน และเดินทางไปทำวิจัยระยะสั้น 1 ปี 19 คน นอกจากนี้อาจารย์ได้มีส่วนสนับสนุนในการจัดทำ Double Degree Program ระหว่างภาควิชาเทคโนโลยีชีวภาพของทั้งสองมหาวิทยาลัย และขณะนี้ได้มีการร่วมมือ ที่จะจัดทำ Joint Degree Program ระหว่าง Graduate School of Engineering ของมหาวิทยาลัยโอซาก้า กับภาควิชาเทคโนโลยีชีวภาพ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

ด้วยเกียรติประวัติอันทรงคุณค่า ผลงานที่ดีเด่น และคุณูปการดังกล่าว สภามหาวิทยาลัยมหิดลในคราวประชุมครั้งที่ 520 เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 256o มีมติให้ ศาสตราจารย์ ทะคุยะ นิฮิร่า (Professor Takuya Nihira) ได้รับพระราชทานปริญญาวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาเทคโนโลยีชีวภาพ เพื่อเป็นเกียรติสืบไป